Am Baile: Goireas de Dhualchas na h-Alba

culture

Fhuair a' Ghàidhealtachd agus na h-Eileanan an cultar sa mhòr-chuid bho fhreumhan Ceilteach. Thug na Ceiltich an cuid litreachais, beul-aithris, òrain agus dannsa, agus ealan agus ceàirdean dhan sgìre. Bha cànan nan Ceilteach, a' Ghàidhlig, a' cur taic riutha uile.

A' Ghàìdhlig
Gu h-eachdraidheil b' e cànan màtharail na sgìre - agus aon de na cànain as sine san Roinn Eòrpa - a' Ghàidhlig, agus bha i air a bruidhinn cho fada sear ri Bràigh Mhàrr ann an Siorrachd Obar Dheathain agus Gleann Sìdh ann an Siorrachd Pheairt. Ron 20mh linn ged-tà, bha i air crìonadh gu mòr. Ged a thuigeadh iad an cànan màtharail, b' fheàrr le mòran dhen òigridh Beurla a bhruidhinn. Mean air mhean bha a' Bheurla a' gabhail àite na Gàidhlig mar chànan na dachaighe. Bheireadh a' Bheurla buaidh air a' Ghàidhlig fiù 's ann an sgìrean far an robh an cànan uaireigin làidir, daingeann.

Ach tha ath-bheothachadh air tighinn air gach nì Gàidhlig anns na deicheadan mu dheireadh. Tha Pàrlamaid na h-Alba air inbhe oifigeil a thoirt don chànan. Ann an sgoiltean, tha foghlam tro mheadhan na Gàidhlig ga thoirt a-staigh. Mu dheireadh thall tha adhartas ga dhèanamh a thaobh a bhith ga h-ath-stèidheachadh mar chànan nàiseanta.

Cultar Ceilteach
Ann an dlùth-dhàimh ri ùidh às ùr anns a' Ghàidhlig tha togail ùidh ann an cultar Ceilteach. Tha beartas de chultar Ceilteach air a thaisbeanadh gu follaiseach na cheòl, òrain, bàrdachd, beul-aithris, ealan lèirsinneach agus ceàirdean. Agus chan eil e glacte san àm a dh'fhalbh; tha leasachaidhean ùra a' tachairt ann an ceòl, ealan agus litreachas Ceilteach nach gabhadh creidsinn o chionn beagan bhliadhnaichean. Tha na meadhanan cuideachd ga chur air adhart.

A' coimhead ris an àm ri teachd
Tha leasachaidhean o chionn ghoirid gu cinnteach air togail a thoirt dhan Ghàidhlig. Ged a tha pìos mòr ri dhol fhathast, tha cùisean tòrr nas gealltanaiche a' coimhead airson seann chultar beartach na Gàidhealtachd agus nan Eilean na bha iad o chionn beagan bhliadhnaichean.

Tagh cuspair an liosta air an làimh chlì fon Dualchas sa bheil ùidh agad airson cùisean a lorg san tasglann againn

LEABHAR-CHLÀR

Ma tha leabhar sa chlàr gu h-ìseal ri fhaotainn bho Leabharlainn na Gàidhealtachd, bidh samhla leabhair ri thaobh -

MacInnes, Allan I.
Clanship, Commerce and the House of Stuart, 1603-1788

The Celtic Connection
pp 101-30 MacInnes, J.,'The Scottish Gaelic Language'

Thomson, D.
The Companion to Gaelic Scotland

Thomson, D.
An Introduction to Gaelic Poetry

Grimble, I.
The Future of the Highlands

Withers, Charles W. J.
Gaelic in Scotland

Withers, Charles W. J.
Gaelic Scotland

Cameron, Ewan
Land for the People?

Modern Scottish history, 1707 to the present
vol 2 - E. A. Cameron, 'The Highlands since 1850'

Clyde, R.
From Rebel to Hero

Cowan, Edward J.
Alba

Dodgshon, Robert A
From chiefs to landlords

Grimble, I.
Clans and Chiefs

Grimble, I.
Highland Man

Grant, I.F., Cheape, Hugh
Periods in Highland History

Hunter, James
Last of the Free

Studies in the History of Dalriada

Devine, T.M
Clanship to Crofter's War

Kermack, W R
The Scottish Highlands

McDonald, R. Andrew
The Kingdom of the Isles

Inverness Field Club
The Dark Ages in the Highlands

Newton, Michael
A Handbook of the Scottish Gaelic World

RICHARDS, Eric
The Highland Clearances

Inverness Field Club
The Middle Ages in the Highlands

Womack, Peter
Improvement and Romance: Constructing the Myth of the Highlands
London, 1989

Chaidh Am Baile a stèidheachadh bho thùs le airgead bho Mhaoin airson Chothroman Ùra. Tha e a-nis air a mhaoineachadh le Comhairle na Gàidhealtachd agus air a stiùireadh mar phàirt de Leabharlainn na Gàidhealtachd.

Dlighe-sgrìobhaidh Faodar dealbhan a luchdachadh a-nuas bho Am Baile airson cleachdadh pearsanta, agus airson adhbharan foghlaim neo-mhalairteach leithid ann an rùm-teagaisg no àrainn teagaisg, air neo airson rannsachadh prìobhaideach. Gus dealbhan a chleachdadh ann an dòigh sam bith eile, leithid ann an irisean air neo air làrach-lìn a tha fosgailte don mhòr-shluagh, feumar rèite dlighe-sgrìobhaidh fhaighinn. Cuir fios thugainn agus stiùiridh sinn thu gu neach-seilbhe an dlighe-sgrìobhaidh.

Tha sinn a' creidsinn gu bheil cead an neach-seilbhe againn dealbhan a tha fhios againn a tha fo dhlighe-sgrìobhaidh fhoillseachadh. Ma tha thu a' smaoineachadh gu bheil sinn air stuth leatsa a tha fo dhlighe-sgrìobhaidh a chleachdadh gun fhiosta dhuinn, nach cuir thu fios thugainn.

Dealbhadh agus Teicneòlas le Precedent